نشست «درنگی بر موسیقی حماسی» با نگاهی به آثار «اسفندیار قره باغی» و «احمدعلی راغب»

علیرضا کاظمی مسئول واحد موسیقی حوزه هنری گیلان گفت: نشست درنگی بر موسیقی حماسی با نگاهی به آثار اسفندیار قره‌باغی و احمدعلی راغب، روز شنبه 19 آذر ماه در حوزه هنری گیلان برگزار شد.

کاظمی گفت: در این برنامه که به بهانه درگذشت اسفندیار قره‌باغی برگزار شد، علی پورحسن و محسن صفایی‌فرد به ایراد سخنرانی پرداختند.

مسئول واحد موسیقی حوزه هنری گیلان گفت: در ابتدای نشست علی پورحسن پژوهشگر و مدیر واحد شعر و موسیقی صدا و سیمای مرکز گیلان پیرامون اتفاقات تاریخی تاثیرگذار بر موسیقی صحبت کرد و گفت: موسیقی در سال‌ها و در دوره‌های مختلف همیشه فراز و فرودهایی داشته، به نحوی که در بعضی دوره‌هاا به اوج رسیده و در برخی زمان‌های تاریخی مثل حمله مغول‌ها تمام موسیقی‌ از بین رفت و دوباره در دوره صفویه به شکل دیگری رواج پیدا کرد.

 وی ادامه داد: موسیقی مارش از قرن 17 پی‌ریزی شد و ابتدا ساز کوبه‌ای برای این نوع موسیقی حماسی استفاده می‌شد و بعدها سازهای بادی نیز به آن اضافه شد... پورحسن موسیقی سال‌های آغازین انقلاب اسلامی را متاثر از موسیقی حماسی دانست و گفت: راغب و قره‌باغی از هنرمندان شاخص و تاثیرگذار موسیقی حماسی دوره انقلاب بودند.

پورحسن ضمن اشاره به زوایای شخصیتی مرحوم احمدعلی راغب گفت: راغب هنرمند اهل ذوقی بود که از انزلی به رشت ‌آمد و مدتی در رشت فقط به عنوان نوازنده همکاری می‌کرد و اگر قطعاتی هم در گیلان ساخته و ضبط شده به عنوان نوازنده بود و به عنوان آهنگساز کار خاصی در گیلان انجام نداده است.

وی با بیان اینکه ساز اصلی راغب تار، سه‌تار  و عود بود، افزود: تک‌نوازی‌های زیادی در رشت داشت، خیلی از گوشه‌ها را کار کرده و خودش ساخته و در گیلان ضبط شده، اما به عنوان تک نوازی، بود.

پورحسن با تاکید بر اینکه راغب کاملاً بلد بود که چگونه بر احساسات مردم تاثیر بگذارد، گفت: متاسفانه اکنون علیرغم کثرتی که در تولید موسیقی وجود دارد و تکنولوژی‌هایی که در خدمت ضبط، تدوین، میکس و... قرار دارد، اما در بساری از آثار موسیقایی آن کیفیت گذشته وجود ندارد و این امر باید آسیب‌شناسی شود.

پورحسن در ادامه پیرامون شخصیت هنری مرحوم اسفندیار قره‌باغی گفت: خواندن 800 ترانه، موضوع ساده‌ای نیست، خواننده باید با شعر زندگی کند، حفظ شعر و ارتباط با آن برای دریافت حس مناسب که بتواند آن شعر را بخواند، بسیار اهمیت دارد.

وی نکته حائز اهمیت در مورد قره‌باغی را تعهد به آنچه که انجام داده، عنوان کرد و افزود: وقتی به او گفتند چرا آمریکا مرگ به نیرنگ تو را خواندی؟ پاسخ داد: من ایرانی هستم و به ایرانی بودنم افتخار می‌کنم و هر کسی دشمن باشد، من هم با او دشمن هستم و آمریکا دشمن من است و تا پایان مرگش نیز این روحیه را داشت.

 علیرضا کاظمی مسئول واحد موسیقی حوزه هنری گیلان با اشاره به اینکه اسفندیار قره باغی و احمدعلی راغب 2 تن از استوانه‌های موسیقی انقلاب اسلامی هستند گفت: در بخش دوم محسن صفایی‌فرد به صورت مجازی پیرامون موسیقی حماسی صحبت کرد.

صفایی‌فرد ضمن ابراز تسلیت به مناسبت درگذشت اسفندیارقره‌باغی گفت: ایشان مشهور به «صدای انقلاب» بودند و این شهرت به راحتی به دست نیامد. قره‌باغی به عنوان معلم موسیقی خدمات زیادی به عرصه موسیقی ایران کرد که بسیاری از آنها ناشناخته باقی ماند. در مدارس کرمانشاه به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و سپس سال‌ها در  اُپرای تهران هنرنمایی ‌کرد و ضمن خوانندگی در گروه کُر اُپرای تهران، پس از گذراندن تحصیلات لازم و بازگشت از ایتالیا، با عنوان سولیست باس اُپرای تهران، نقش های بسیاری را در اجراهای مختلف عهده‌دار شد. وی ضمن اینکه گروه‌های کُر مدارس و چند گروه در دانشگاه را راه اندازی کرد و در گروه کُر فولکلوریک رادیو تلویزیون و گروه کُر ملّی به سرپرستی خانم «اِولین باغچه بان» فعالیت چشمگیری داشت.

آشنایی او با سازهای ترومپت به عنوان ساز تخصّصی و ویلن و پیانو و تدریس این سازها و کوک پیانو نیز باعث تمایز این هنرمند از سایرین شد.

صفایی‌فرد نویسنده کتاب گلبانگ آزادی(خاطرات شفاهی احمدعلی راغب) در پایان صحبت‌های خود گفت: در موسیقی حماسی و انقلابی تجربه و تربیت حماسی هنرمند شرط اصلی است که این دو هنرمند مرحوم از این موهبت برخوردار بودند.